Home / Nieuws / Binnenstebuiten maakt psychische kwetsbaarheid bespreekbaar in de klas 036 - 533 15 00
 

VOO Nieuwsbrief

Altijd op de hoogte van nieuws, ledenbijeenkomsten en activiteiten? Abonneer u op onze nieuwsbrief.

Binnenstebuiten maakt psychische kwetsbaarheid bespreekbaar in de klas

11 december 2018
Auteur: Biza Shalmashi
News

Tekst Ronald Buitelaar



Bijna iedereen heeft er direct of indirect mee te maken. Toch is de drempel om te praten over psychische klachten vaak hoog. Samen Sterk Zonder Stigma probeert hier verandering in te brengen.


We nemen het op gezag van Unicef graag aan als waarheid: het Nederlandse kind is het gelukkigste kind ter wereld. Wie de moeite neemt de indicatoren erop na te slaan valt echter iets op. Zo baseren de onderzoekers hun oordeel over gezondheid en veiligheid alleen op baby- en jeugdsterfte, geboortegewicht en vaccinatiegraad. Opvallend afwezig: de geestelijke gesteldheid van kinderen en jongeren. Stichting Samen Sterk Zonder Stigma deed hier wel onderzoek naar en concludeert dat zes op de tien jongeren het moeilijk vindt om over hun gedachten en gevoelens te spreken. Met hun onderwijsprogramma’s willen zij het gesprek hierover op scholen versterken.



Psychische diversiteit
Renée Dinjens is gymdocent en mentor van een havo/tl klas bij Lindenborg, een vestiging van RSG De Borgen in Leek, Groningen. Renée en haar mentorklas deden vorig jaar mee aan de pilotversie van Binnenstebuiten, een lessenserie over stigmatisering en psychische diversiteit. Renée meldde zich enthousiast aan: ‘Het leek me superinteressant om met mijn leerlingen te kijken naar wat hen drijft en wat ze niet laten zien.’ JaapJan Boer geeft leiding aan het project Jeugd en Onderwijs van stichting Samen Sterk Zonder Stigma (SSZS). Hij is één van de ontwikkelaars van Binnenstebuiten en legt het belang van het programma uit: ‘Ongeveer 43% van de Nederlanders krijgt vroeger of later te maken met een psychische aandoening. De andere 57% heeft met die 43% te maken en weet in de meeste gevallen niet hoe ze ermee om moet gaan. Dat kunnen we niet negeren. Daar moeten we iets mee.’

‘Dan gaat de spanning ervan af’
Stichting Samen Sterk Zonder Stigma (SSZS) werd in 2011 opgericht. De stichting vindt zijn oorsprong in professionals uit de GGZ die zelf geconfronteerd werden met een psychiatrische diagnose en het uitsluitende effect ervan op hun maatschappelijk functioneren. De stichting wil discriminatie van mensen met een psychische stoornis uitbannen en ontwikkelt daar projecten voor. JaapJan Boer geeft leiding aan het project Jeugd en Onderwijs. Hij legt uit waarom de stichting ook in het onderwijs actief is: ‘Gesprekken over je psyche moeten net zo gewoon worden als een gesprek over een gebroken been. We moeten daarom zo vroeg mogelijk beginnen met het normaliseren van die gesprekken.’ JaapJan realiseert zich dat scholen al veel op hun bordje hebben, maar benadrukt dat het niet om extra aanbod gaat: ‘Psychische diversiteit kan in het kader van burgerschap een plaats krijgen naast religieuze en seksuele diversiteit.’ Scholen die aarzelen over deelname omdat ze zich handelingsverlegen voelen of niet overzien wat het effect op kwetsbare leerlingen is, stelt JaapJan gerust: ‘Dit gaat niet over de enkeling. Dit gaat over iedereen. Leerlingen en leraar mogen allemaal iets laten zien van hun binnenkant en daarover in gesprek gaan op hun manier die bij hen past. Omdat iedereen iets deelt gaat de spanning ervan af.’

‘Je eigen binnenkant wordt klasbinnenkant’
Gymdocent en brugklasmentor Renée Dinjens is enthousiast over Binnenstebuiten. Zij introduceerde het thema in haar klas met een mindmap en liet de leerlingen in een volgende les aan de slag gaan met een zelfgekozen aspect van hun binnenkant: ‘Ik heb het zo creatief mogelijk laten uitvoeren. Zelf maakte ik een collage met foto’s uit tijdschriften en teksten. De leerlingen pakten het heel breed op. Een maakte een filmpje en een ander zelfs een heel boek.’ Renée vond vooral de gesprekken die erop volgden zeer waardevol. Het leverde haar en de leerlingen veel nieuwe informatie op en zorgde voor meer begrip van elkaar. Zo bracht Binnenstebuiten een leerling ertoe om iets met de klas te delen dat hij tot dat moment niet had durven vertellen. Renée: ‘Een leerling vertelde dat hij PDD-NOS had. Daardoor kon de klas zijn gedrag veel beter plaatsen en begrijpen. Het leverde ook veel nieuwe vragen op die in het mentoruur besproken zijn. De leerling heeft aanvullend ook nog een link naar een website over PDD-NOS via de groepsapp verstuurd.’ Renée benadrukt dat het belangrijk is om vooraf goede afspraken te maken: ‘Omdat je eigen binnenkant een klasbinnenkant wordt hebben we van tevoren afgesproken dat alles in de klas blijft en alleen met ‘buiten’ gedeeld wordt als de klas daar toestemming voor geeft. De klas is daar heel respectvol mee omgegaan en er is geen misbruik van informatie gemaakt.’ Of er een vervolg komt? Renée: ‘Zeker! De directie vond het project zo mooi en waardevol dat alle brugklassen met in totaal zo’n 220 leerlingen na de herfstvakantie met het programma zijn gestart.’

 


Leerlingen over Binnenstebuiten


Leerling A:
Ik vind Binnenstebuiten een leuke methode omdat het niet moeilijk is en je mag veel overleggen. Je hoeft bijvoorbeeld niet de hele tijd stil te zijn en te leren of huiswerk maken. Het boekje is leuk: er staan mooie plaatjes in en vragen over jezelf en de klas. We moesten ook een binnenkant van jezelf maken en daar moest je gevoelens neerzetten. Je leerde daardoor jezelf beter kennen en het is ook leuk om je binnenkant te vergelijken met klasgenoten. Je ziet dan dingen die je helemaal niet van hun wist.

Leerling B:
Ik vind dat Binnenstebuiten een heel leuk en ook goed onderwerp is want er zitten veel leuke elementen in maar het is ook leerzaam want sommige kinderen durven niet te vertellen hoe ze zich voelen of dat ze worden gepest. Ik ben zelf vroeger ook gepest maar dan de wat minder erge variant maar ik denk er nog wel vaak aan terug en daarom vind ik dit zo leerzaam. Als je gepest wordt moet je dat tegen je docent zeggen want die kunnen er wat aan doen! Ik heb dat zelf niet gedaan en daar heb ik
best spijt van.

Naar boven

Deel |