Meeste scholen hebben aandacht voor hoogbegaafdheid
13-07-2010
Ruim 90 procent van de basisscholen in Nederland schenkt aandacht aan hoogbegaafde leerlingen. Dat blijkt uit een rapport van het Gronings Instituut voor Onderzoek van Onderwijs (GION), dat werd gedaan in opdracht van de Inspectie van het Onderwijs. Aan de uitwerking en invulling kan echter nog veel worden verbeterd. De meeste schoolleiders geven overigens ook te kennen nog ontevreden te zijn over de invulling van het aanbod.
De inspectie toont zich in een beschouwing van het rapport (zie onderaan dit bericht) positief kritisch over de aandacht voor hoogbegaafdheid in het basisonderwijs. Het onderzoek maakt duidelijk dat er op de meeste basisscholen aandacht en erkenning is voor meer- en hoogbegaafde leerlingen. Een vaste definitie van het begrip hoogbegaafdheid wordt in het onderzoek evenwel niet gehanteerd, omdat daar ook in de schoolpraktijk nauwelijks sprake van is. Dat blijkt al uit het feit dat er volgens de ondervraagde scholen gemiddeld 16 (hoog)begaafde leerlingen op school zitten, terwijl dat volgens de criteria van de onderzoeksliteratuur ongeveer 5 zouden moeten zijn.
Gedifferentieerd aanbod meest toegepast
Het merendeel (40 procent) van de scholen die een aanbod voor hoogbegaafde leerlingen hebben, vult dat in met een gedifferentieerd programma in de eigen klas. Ongeveer 19 procent heeft een gedeeltelijke plusgroep binnen de eigen school en slechts 2 procent neemt deel aan een Leonardo-concept. Het GION concludeert dat in het geval van differentiatie in de klas het vaak lastig is om voldoende resultaat te halen. Nog niet in de helft van de gevallen voldoet het gedifferentieerde programma aan alle eisen om tot hoog-effectief onderwijs te komen. Opvallend is dat een extra plusgroep volgens het onderzoek maar nauwelijks meer voorwaarden tot succes biedt. In beide gevallen is er vaak te weinig beoordeling van het leerlingenwerk en is er te weinig afstemming tussen de betrokken leerkrachten, waardoor het aanbod in de plusgroep het risico loopt vrij los te staan van het klassikale aanbod. De meeste scholen onderkennen overigens wel de problemen en de mogelijke verbeterpunten.
Financiering nauwelijks knelpunt
De inspectie concludeert met enige terughoudendheid dat er in de meeste gevallen geen extra bijdrage van ouders wordt gevraagd voor het extra aanbod. Er wordt in de beschouwing nadrukkelijk op gewezen dat het volgens wet- en regelgeving niet is toegestaan een verplichte financiële bijdrage aan ouders te vragen voor het onderwijsaanbod aan hoogbegaafde leerlingen.
Koepel Hoogbegaafdheid
In het juninummer van onderwijsmagazine Inzicht werd Ria Havinga aan het woord gelaten. Zij is voorzitter van de pas opgerichte Koepel Hoogbegaafdheid, een samenwerkingsverband van verschillende ouder- en belangenverenigingen. Volgens Havinga 'gebeurt er al veel voor hoogbegaafden, maar nog niet genoeg. Lees het artikel in het juninummer.
Downloads
Beschouwing inspectie op rapport (68 kB)
Rapport GION aanbod hoogbegaafdheid (241 kB)